czwartek, 29 października 2015

Cmentarze Mazowsza


Wydawnictwa Książnicy Płockiej

Cmentarze Mazowsza

            - Gdyby miłość mogła uzdrawiać, a łzy wskrzeszać byłabyś wśród nas – m.in. taką wzruszającą inskrypcję  na płycie nagrobnej z cmentarza w Miszewku Strzałkowskim przedstawia
w swoim albumie Cmentarze Mazowsza (Płock i powiat płocki) Tomasz J. Gałązka, znany fotograf i dokumentalista związany z ziemią płocką. Autor wykonał benedyktyńską pracę odwiedzając
72 nekropolie powiatu płockiego, dokonał wyboru najciekawszych – jego zdaniem – nagrobków na każdym z nich. Najciekawszych nie oznacza tutaj najstarszych, najbardziej okazałych czy – o ile to dobre słowo – najpiękniejszych.
            W każdej kulturze od stuleci ludzie oddawali cześć swoim zmarłym. Rytuały przejścia ze świata doczesnego w wieczność mają różną postać, w kulturze chrześcijańskiej symbolicznym miejscem końca ziemskiej wędrówki jest cmentarz.
            W taki właśnie sposób, jako dokument życia społecznego, pokazuje cmentarze Gałązka. Obiektyw podkreśla drobiazgi albo wybiera ujęcia panoramiczne, wstęp i komentarze odautorskie zawierają ciekawe szczegóły dotyczące architektury sepulkralnej (związanej m.in. z budową nagrobków), zwłaszcza ich symboliki  lub przedstawiają spoczywających tam ludzi.
            I jeszcze jedna cenna rzecz tego wydawnictwa – ekumenizm. W książce, co oczywiste, przeważają cmentarze rzymskokatolickie, ale dużo miejsca autor poświęca też ewangelikom, mariawitom czy wyznawcom prawosławia.  Są też żydowskie macewy m.in. z Gąbina; z ich smutną historią.
            Album Cmentarze Mazowsza dostarcza wiele materiału do przemyśleń. Tych metafizycznych – tu polecam przede wszystkim lekturę sfotografowanych płyt nagrobnych i epitafiów. I tych doczesnych – tu doskonałym materiałem są obserwacje; jak na przestrzeni ostatnich dziesięcioleci zmienia się stylistyka nagrobków. Tylko śmierć pozostaje ta sama...

Tomasz J. Gałązka Cmentarze Mazowsza (Płock i powiat płocki), Książnica Płocka im. Władysława Broniewskiego, Płock 2014
                                                                                                               Milena